Wstęp

Bezpieczeństwo i dobro każdego kursanta, w tym kursantów, którzy nie ukończyli 18 lat, jest dla nas sprawą nadrzędną. Każdy, kto prowadzi zajęcia w naszej szkole lub z nią współpracuje, traktuje małoletnich z szacunkiem, dba o ich godność i potrzeby oraz działa w ich najlepiej pojętym interesie. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletniego jakiejkolwiek formy przemocy.

Specyfika szkolenia kierowców – w szczególności zajęcia praktyczne prowadzone w samochodzie w układzie „instruktor – kursant” – wymaga szczególnej dbałości o jasne i bezpieczne zasady kontaktu. Niniejsze standardy określają te zasady oraz sposób reagowania, gdy dobro małoletniego jest zagrożone.

Rozdział I. Słownik pojęć

§ 1

Ilekroć w standardach jest mowa o:

1. Szkole – rozumie się przez to Szkołę Nauki Jazdy "PASJA" Arkadiusz Przybyszewski z siedzibą w Olsztynie, ul. Polna 1c/3;
2. Właścicielu – rozumie się przez to Arkadiusza Przybyszewskiego, prowadzącego Szkołę;
3. małoletnim / kursancie małoletnim – rozumie się przez to każdą osobę, która nie ukończyła 18 lat;
4. personelu – rozumie się przez to instruktorów, wykładowców, ratowników medycznych prowadzących zajęcia z pierwszej pomocy, pracowników biura oraz inne osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, a także wolontariuszy i praktykantów, którzy w Szkole mają kontakt z małoletnimi;
5. opiekunie – rozumie się przez to rodzica, opiekuna prawnego, kuratora lub inną osobę uprawnioną do reprezentowania małoletniego, w tym rodzica zastępczego;
6. osobie odpowiedzialnej – rozumie się przez to osobę wyznaczoną w § 8 do realizacji zadań określonych w standardach;
7. krzywdzeniu małoletniego – rozumie się przez to popełnienie wobec małoletniego czynu zabronionego lub czynu karalnego, a także każde inne działanie lub zaniechanie, które zagraża jego dobru, zdrowiu, rozwojowi lub bezpieczeństwu, niezależnie od tego, kto jest jego sprawcą (personel, opiekun, inny małoletni lub osoba trzecia);
8. danych osobowych małoletniego – rozumie się przez to wszelkie informacje pozwalające zidentyfikować małoletniego, w tym jego wizerunek.

§ 2

Szkoła wyróżnia w szczególności następujące formy krzywdzenia:

1. przemoc fizyczną – umyślne działanie powodujące ból, obrażenia lub zagrożenie dla zdrowia (np. popychanie, szarpanie, uderzanie);
2. przemoc psychiczną – upokarzanie, ośmieszanie, zastraszanie, szantaż, groźby, wyzwiska, krzyk, nadmierne obciążanie małoletniego wymaganiami nieadekwatnymi do jego możliwości;
3. przemoc seksualną – każde zachowanie o charakterze seksualnym wobec małoletniego, w tym dotyk, komentarze, propozycje, pokazywanie treści erotycznych lub pornograficznych, a także nakłanianie do takich zachowań, również przez internet;
4. zaniedbanie – niezaspokajanie podstawowych potrzeb małoletniego (fizycznych, emocjonalnych, zdrowotnych) przez osoby zobowiązane do opieki;
5. przemoc rówieśniczą – krzywdzenie małoletniego przez innego małoletniego, w tym przemoc w sieci (cyberprzemoc), np. rozpowszechnianie zdjęć, nagrań lub obraźliwych wpisów.

Rozdział II. Rekrutacja personelu i zasady bezpiecznych relacji

§ 3. Weryfikacja przed dopuszczeniem do pracy z małoletnimi

1. Przed nawiązaniem współpracy z osobą, która będzie miała kontakt z małoletnimi, Właściciel:
   • sprawdza, czy osoba ta nie figuruje w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (rejestr z dostępem ograniczonym oraz rejestr Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15) i drukuje wynik sprawdzenia;
   • żąda informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw wskazanych w art. 21 ust. 3 ustawy, w tym przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz przestępstw z użyciem przemocy na szkodę małoletniego;
   • w przypadku osoby, która w ciągu ostatnich 20 lat zamieszkiwała w innym państwie niż Polska lub posiada obywatelstwo innego państwa – żąda informacji z rejestru karnego tego państwa oraz oświadczenia o państwach zamieszkania, składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej.
2. Instruktorzy nauki jazdy podlegają ponadto weryfikacji wynikającej z ustawy o kierujących pojazdami (wpis do ewidencji instruktorów, w tym brak prawomocnego orzeczenia zakazu prowadzenia działalności związanej z wychowaniem lub opieką nad małoletnimi).
3. Wydruki z rejestru, informacje z KRK i oświadczenia przechowuje się w dokumentacji kadrowej lub w aktach dotyczących współpracy danej osoby.
4. Osoba, która figuruje w rejestrze lub była prawomocnie skazana za przestępstwo wskazane w art. 21 ust. 3 ustawy, nie może zostać dopuszczona do pracy z małoletnimi.

§ 4. Zasady ogólne kontaktu z małoletnim

1. Członek personelu zwraca się do małoletniego kulturalnie, cierpliwie i z szacunkiem, słucha go i udziela mu wyjaśnień dostosowanych do jego wieku i sytuacji.
2. Członek personelu szanuje prawo małoletniego do prywatności. Informacje o małoletnim, w tym o jego postępach w nauce, przekazuje wyłącznie małoletniemu, jego opiekunom oraz osobom i instytucjom uprawnionym.
3. Członek personelu traktuje wszystkich kursantów równo, bez względu na płeć, pochodzenie, wyznanie, niepełnosprawność, status materialny czy jakąkolwiek inną cechę.
4. Decyzje dotyczące małoletniego (np. co do terminów jazd czy przebiegu szkolenia) personel podejmuje w sposób jawny i zrozumiały, z uwzględnieniem zdania małoletniego.

§ 5. Zachowania niedozwolone

Członkowi personelu zabrania się w szczególności:

1. stosowania jakiejkolwiek przemocy wobec małoletniego, w tym zawstydzania, upokarzania, lekceważenia, obrażania, krzyku czy gróźb (np. groźby „oblania” egzaminu wewnętrznego);
2. wypowiadania żartów, komentarzy lub aluzji o zabarwieniu seksualnym, a także komentarzy dotyczących wyglądu, ciała lub ubioru małoletniego;
3. proponowania małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych, e-papierosów lub innych substancji psychoaktywnych, a także ich spożywania lub używania w obecności małoletniego;
4. przyjmowania od małoletniego lub jego opiekunów pieniędzy, prezentów lub innych korzyści poza opłatami za kurs przewidzianymi w cenniku Szkoły (dopuszczalne są drobne, symboliczne upominki, np. kwiaty lub słodycze na zakończenie kursu);
5. wręczania małoletniemu prezentów lub faworyzowania go w sposób, który mógłby rodzić poczucie zobowiązania;
6. proponowania małoletniemu spotkań prywatnych, poza zajęciami prowadzonymi w ramach kursu;
7. utrwalania wizerunku małoletniego (zdjęcia, nagrania) dla celów prywatnych oraz publikowania jego wizerunku bez pisemnej zgody opiekuna i samego małoletniego;
8. ujawniania informacji wrażliwych dotyczących małoletniego osobom nieuprawnionym, w tym innym kursantom;
9. prowadzenia zajęć pod wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.

§ 6. Kontakt fizyczny i zajęcia praktyczne w pojeździe

1. Kontakt fizyczny z małoletnim ogranicza się do sytuacji niezbędnych ze względów bezpieczeństwa lub dydaktycznych (np. skorygowanie ułożenia dłoni na kierownicy, przejęcie kierownicy w sytuacji zagrożenia) albo do udzielenia pierwszej pomocy.
2. Przed korektą wymagającą dotyku instruktor najpierw zapowiada, co i dlaczego zrobi, i w miarę możliwości prosi małoletniego o zgodę. Wyjątkiem są sytuacje nagłe, w których zwłoka mogłaby spowodować zagrożenie w ruchu drogowym.
3. Zabroniony jest jakikolwiek dotyk, który mógłby zostać odebrany jako mający charakter seksualny lub naruszający granice małoletniego, w szczególności dotykanie kolan, ud i innych części ciała niezwiązanych z prowadzeniem pojazdu.
4. Zajęcia praktyczne odbywają się wyłącznie na trasach i placach manewrowych wynikających z programu szkolenia, w ustalonym wcześniej terminie i czasie. Instruktor nie zmienia trasy w celach prywatnych, nie zatrzymuje się w miejscach odosobnionych bez uzasadnienia szkoleniowego i nie przewozi w trakcie zajęć osób postronnych.
5. Małoletni ma prawo w każdej chwili poprosić o przerwanie jazdy lub zmianę instruktora, bez podawania przyczyny i bez negatywnych konsekwencji.
6. Zajęcia teoretyczne i zajęcia z pierwszej pomocy prowadzone są w grupie, w sali wykładowej Szkoły. Ćwiczenia z pierwszej pomocy wykonuje się przede wszystkim na fantomach.

§ 7. Kontakt poza zajęciami i kontakt online

1. Kontakt z małoletnim poza zajęciami (telefon, SMS, komunikatory, e-mail) służy wyłącznie sprawom organizacyjnym związanym z kursem – ustalaniu terminów jazd, egzaminów, przekazywaniu informacji o szkoleniu.
2. Kontakt odbywa się w godzinach od 7:00 do 21:00, chyba że wymagają tego nagłe sprawy organizacyjne.
3. Członek personelu nie nawiązuje z małoletnim relacji w mediach społecznościowych z prywatnych kont, nie wysyła mu prywatnych wiadomości niezwiązanych ze szkoleniem i nie prosi o przesyłanie zdjęć.
4. Opiekun małoletniego może w każdej chwili poprosić o włączenie go do komunikacji dotyczącej szkolenia.
5. Jeżeli małoletni sam nawiąże z członkiem personelu kontakt w sprawach niezwiązanych z kursem (np. w sprawach osobistych, w trudnej sytuacji), członek personelu reaguje życzliwie, a o sytuacji informuje osobę odpowiedzialną.

Rozdział III. Osoby odpowiedzialne

§ 8

Właściciel wyznacza Arkadiusza Przybyszewskiego (tel. 516 516 718) jako osobę odpowiedzialną za:

1. przygotowanie personelu do stosowania standardów, w tym przeprowadzenie szkoleń i zapoznanie z nimi nowych osób przed dopuszczeniem do pracy z małoletnimi;
2. przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielanie mu wsparcia;
3. podejmowanie interwencji, w tym składanie zawiadomień do policji, prokuratury, sądu rodzinnego lub ośrodka pomocy społecznej;
4. ochronę małoletnich przed treściami szkodliwymi w internecie oraz udostępnianą w Szkole infrastrukturę informatyczną;
5. prowadzenie i przechowywanie dokumentacji związanej ze standardami;
6. monitorowanie, przegląd i aktualizację standardów.

W razie nieobecności osoby odpowiedzialnej lub gdy zgłoszenie jej dotyczy, zgłoszenie można złożyć bezpośrednio na policji (tel. 112 lub 997), w prokuraturze, w sądzie rodzinnym albo w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Olsztynie.

Rozdział IV. Zasady i procedura interwencji

§ 9. Zasady ogólne

1. Każdy członek personelu, który zauważy niepokojące zachowanie lub sygnały wskazujące na krzywdzenie małoletniego albo otrzyma taką informację, niezwłocznie przekazuje ją osobie odpowiedzialnej. Nie wolno takiej informacji przemilczeć ani prowadzić „wyjaśnień” na własną rękę.
2. Jeżeli zagrożone jest życie lub zdrowie małoletniego, należy natychmiast powiadomić służby, dzwoniąc pod numer 112, a dopiero potem osobę odpowiedzialną.
3. Przy każdej interwencji najważniejsze jest bezpieczeństwo i dobro małoletniego. Rozmowę z małoletnim prowadzi się spokojnie, w miejscu zapewniającym poczucie bezpieczeństwa i dyskrecję, bez wywierania presji i wielokrotnego dopytywania o szczegóły.
4. Z przebiegu każdej interwencji osoba odpowiedzialna sporządza notatkę oraz kartę interwencji (wzór – Załącznik nr 1).
5. Wszyscy uczestniczący w interwencji zachowują w tajemnicy informacje uzyskane w związku z nią, z wyjątkiem informacji przekazywanych uprawnionym instytucjom.

§ 10. Krzywdzenie przez członka personelu

1. Osoba odpowiedzialna niezwłocznie odsuwa członka personelu, którego dotyczy podejrzenie, od wszelkich zajęć z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy.
2. Jeżeli zachowanie członka personelu wypełnia znamiona przestępstwa (np. przemoc fizyczna, przestępstwo seksualne), osoba odpowiedzialna niezwłocznie zawiadamia policję lub prokuraturę oraz informuje opiekunów małoletniego.
3. Jeżeli doszło do naruszenia standardów, które nie stanowi przestępstwa (np. niestosowny komentarz), Właściciel wyjaśnia sprawę, informuje opiekunów i podejmuje działania wobec członka personelu – od upomnienia po rozwiązanie umowy.
4. Małoletniemu zapewnia się możliwość kontynuowania szkolenia z innym instruktorem.

§ 11. Krzywdzenie przez opiekuna lub inną osobę dorosłą

1. Jeżeli istnieje podejrzenie, że małoletni jest krzywdzony przez opiekuna lub inną osobę dorosłą spoza Szkoły, osoba odpowiedzialna:
   • w przypadku podejrzenia przestępstwa (np. przemocy fizycznej, wykorzystania seksualnego, znęcania się) – zawiadamia policję lub prokuraturę;
   • w przypadku zaniedbania lub innego zagrożenia dobra małoletniego, które nie stanowi przestępstwa – składa wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rodzinnego (Sąd Rejonowy w Olsztynie, Wydział Rodzinny i Nieletnich);
   • w przypadku podejrzenia przemocy domowej – informuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Olsztynie lub policję, które są uprawnione do wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty”.
2. Jeżeli podejrzenie dotyczy jednego z opiekunów, o podjętych działaniach informuje się drugiego, niekrzywdzącego opiekuna – o ile nie zagraża to bezpieczeństwu małoletniego.

§ 12. Krzywdzenie przez innego małoletniego

1. W razie zachowania krzywdzącego między kursantami (np. podczas zajęć teoretycznych lub w sieci) osoba odpowiedzialna przerywa takie zachowanie, rozmawia z małoletnim krzywdzonym i małoletnim krzywdzącym oddzielnie oraz informuje opiekunów obu stron.
2. Jeżeli zachowanie małoletniego krzywdzącego wskazuje na demoralizację lub stanowi czyn karalny, osoba odpowiedzialna zawiadamia sąd rodzinny lub policję.
3. Jeżeli sprawcą jest osoba, która ukończyła 17 lat, a jej czyn może stanowić przestępstwo, zawiadamia się policję lub prokuraturę.

§ 13. Plan wsparcia małoletniego

1. Po ujawnieniu krzywdzenia osoba odpowiedzialna, we współpracy z opiekunami (a jeżeli krzywdzicielem jest opiekun – z opiekunem niekrzywdzącym), ustala plan wsparcia małoletniego (wzór – Załącznik nr 2).
2. Plan wsparcia obejmuje w szczególności: działania zapewniające małoletniemu bezpieczeństwo w Szkole (np. zmiana instruktora, terminów lub grupy), wskazanie miejsc, w których może uzyskać pomoc specjalistyczną (psychologiczną, prawną, medyczną), oraz sposób dalszego kontaktu ze Szkołą.
3. Małoletni jest informowany o planie wsparcia w sposób dostosowany do jego wieku, a jego zdanie jest brane pod uwagę.

§ 14. Dokumentowanie interwencji

1. Karty interwencji, notatki, plany wsparcia i kopie zawiadomień przechowuje osoba odpowiedzialna w zamkniętej szafie w biurze Szkoły, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych.
2. Dokumentację przechowuje się przez okres niezbędny do zakończenia postępowań prowadzonych przez uprawnione organy, nie krócej niż 5 lat od zakończenia interwencji.

Rozdział V. Bezpieczeństwo w internecie i ochrona wizerunku

§ 15

1. Jeżeli Szkoła udostępnia kursantom sieć Wi-Fi lub urządzenia z dostępem do internetu (np. do nauki testów), stosuje oprogramowanie lub filtry blokujące treści nieodpowiednie dla małoletnich (pornograficzne, przemocowe, promujące samookaleczenia, hazard, używki itp.). Osoba odpowiedzialna sprawdza ich działanie nie rzadziej niż raz na kwartał.
2. Materiały szkoleniowe (filmy, prezentacje, testy) wykorzystywane podczas zajęć są wcześniej weryfikowane przez prowadzącego pod kątem ich przydatności i bezpieczeństwa dla małoletnich.
3. Jeżeli członek personelu zauważy, że małoletni ma kontakt z treściami szkodliwymi lub doświadcza przemocy w sieci, przerywa tę sytuację i informuje osobę odpowiedzialną, która rozmawia z małoletnim i informuje jego opiekunów. Jeżeli treść może stanowić przestępstwo, osoba odpowiedzialna zabezpiecza informacje o niej (bez kopiowania i rozpowszechniania nielegalnych materiałów) i zawiadamia policję.
4. Szkoła informuje małoletniego i jego opiekunów o możliwości zgłaszania nielegalnych treści do zespołu Dyżurnet.pl (NASK), o możliwości usunięcia z sieci intymnych zdjęć lub nagrań opublikowanych bez zgody za pomocą serwisu StopNCII.org oraz o bezpłatnym Telefonie Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111.
5. Wizerunek małoletniego (np. zdjęcie po zdanym egzaminie publikowane na stronie lub w mediach społecznościowych Szkoły) może zostać utrwalony i opublikowany wyłącznie za pisemną zgodą opiekuna oraz samego małoletniego. Przy publikacji nie podaje się danych umożliwiających kontakt z małoletnim ani jego pełnego nazwiska.

Rozdział VI. Udostępnianie standardów i szkolenie personelu

§ 16

1. Standardy w wersji pełnej i skróconej są dostępne w biurze Szkoły oraz na stronie internetowej Szkoły.
2. Przy zapisie na kurs małoletniego kursanta Szkoła informuje opiekuna i małoletniego o standardach i miejscu, w którym można się z nimi zapoznać. Wersja skrócona jest napisana językiem zrozumiałym dla małoletnich.
3. Każdy członek personelu przed dopuszczeniem do zajęć z małoletnimi zapoznaje się ze standardami, uczestniczy w szkoleniu z ich stosowania i potwierdza to pisemnym oświadczeniem (Załącznik nr 3), przechowywanym w jego dokumentacji.
4. Z każdego szkolenia personelu sporządza się protokół zawierający co najmniej datę, temat i listę uczestników. Szkolenie obejmuje także rozpoznawanie sygnałów, że małoletni może być krzywdzony.

Rozdział VII. Monitorowanie i aktualizacja standardów

§ 17

1. Osoba odpowiedzialna dokonuje przeglądu standardów nie rzadziej niż raz na dwa lata, a także po każdej poważnej interwencji lub zmianie przepisów.
2. W ramach przeglądu osoba odpowiedzialna może przeprowadzić anonimową ankietę wśród personelu oraz kursantów i ich opiekunów, dotyczącą znajomości i przestrzegania standardów.
3. Z przeglądu sporządza się krótki raport z wnioskami. Właściciel wprowadza niezbędne zmiany i informuje o nich personel, kursantów i ich opiekunów.

Rozdział VIII. Przepisy końcowe

§ 18

1. Standardy wchodzą w życie z dniem 1 października 2024 r.
2. Przestrzeganie standardów jest obowiązkiem każdego członka personelu. Ich naruszenie może skutkować rozwiązaniem umowy, niezależnie od odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.
3. W sprawach nieuregulowanych w standardach stosuje się przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

Załączniki

1. Załącznik nr 1 – wzór karty interwencji;
2. Załącznik nr 2 – wzór planu wsparcia małoletniego;
3. Załącznik nr 3 – wzór oświadczenia członka personelu o zapoznaniu się ze standardami;
4. Załącznik nr 4 – lista osób odpowiedzialnych.

Wzory załączników do wydruku znajdują się w pliku Standardy ochrony małoletnich – wersja pełna z załącznikami (PDF).

---